Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Nước mắt: "Giọt hồng" là một từ cổ, văn chương, dùng để chỉ nước mắt, đặc biệt là những giọt nước mắt đau khổ, thương tâm đến mức được ví như có màu đỏ của máu.
   • Hình ảnh ẩn dụ: Từ này thường được dùng trong thơ ca, văn học cổ điển để diễn tả nỗi buồn sâu sắc, sự ly biệt đau đớn hoặc nỗi niềm u uất, xót xa.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Nàng quay mặt đi, giọt hồng lăn dài trên má. (Nàng quay mặt đi, giọt nước mắt đau khổ lăn dài trên má.)
  • Thơ xưa thường mượn hình ảnh "giọt hồng" để nói lên nỗi sầu ly biệt. (Thơ xưa thường mượn hình ảnh "giọt nước mắt" để nói lên nỗi sầu ly biệt.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Giọt hồng rơi": cụm từ diễn tả hành động khóc, rơi nước mắt trong ngữ cảnh trang trọng, văn chương.
  • Trước cảnh chia ly, nàng không cầm được giọt hồng rơi. (Trước cảnh chia ly, nàng không cầm được nước mắt rơi.)
• "Đẫm giọt hồng": được thấm đẫm bởi nước mắt, ý chỉ sự đau buồn thấm sâu.
  • Lá thư từ biệt đẫm giọt hồng. (Lá thư từ biệt thấm đẫm nước mắt.)

Biến thể và từ gần giống

• Hồng lệ (danh từ): từ Hán Việt đồng nghĩa, cũng có nghĩa là nước mắt (lệ) đỏ (hồng).
  • Câu chuyện về nàng Tiết Linh Vân gắn liền với điển tích "hồng lệ". (Câu chuyện về nàng Tiết Linh Vân gắn liền với điển tích "nước mắt đỏ như máu".)
• Lệ (danh từ): nước mắt (nghĩa gốc Hán Việt, dùng trong văn chương).
• Nước mắt (danh từ): từ thuần Việt, nghĩa tương đương nhưng phổ biến và không mang sắc thái văn chương, ẩn dụ mạnh như "giọt hồng".

Từ đồng nghĩa

• Giọt lệ: giọt nước mắt (từ Hán Việt, trang trọng).
• Giọt sầu: giọt (nước mắt) buồn (ẩn dụ).

Thành ngữ liên quan

• Máu chảy ruột mềm: thành ngữ chỉ tình thương ruột thịt, thường dùng trong ngữ cảnh đau xót. Tuy không trực tiếp chứa từ "giọt hồng", nhưng cùng diễn tả nỗi đau đớn, xót xa đến tột cùng.
  • Thấy con khổ, mẹ như máu chảy ruột mềm. (Thấy con khổ, mẹ vô cùng đau xót.)

1. Do chữ "Hồng lệ: Nước mắt đỏ như máu, chỉ nước mắt
2. Thập di ký: Nàng Tiết Linh Vân có cha làm chức Đình Trương, nhà rất nghèo, dung mạo tuyệt thế. Nhân lúc Ngụy Vân Đế tuyển cung nữ, viên quan trú quận Thường Sơn liền bỏ nghìn vàng để làm lễ rước nàng dâng Văn Đế. Linh Vân biết sắp phải xa cha mẹ, sùi sụt khóc mấy giờ liền, nước mắt thấm đầy áo. Đến khi nàng lên xe vào cung, người ta lấy ống nhổ ngọc hứng nước mắt, đến kinh thấy nước mắt đông lại đỏ như máu